Аба бөлүкчөлөрүн өлчөгүч

Бөлүкчөлөр (ББ) – бул механикалык же химиялык процесстерге бөлүнүүчү көптөгөн жолдор менен пайда болгон бөлүкчөлөрдүн булганышы. Салт боюнча, айлана-чөйрөнү коргоо илимдери бөлүкчөлөрдү PM10 жана PM2.5 деп эки негизги топко бөлүп келишет.

PM10 – диаметри 2,5тен 10 микронго чейинки (микрометр) бөлүкчөлөр (адамдын чачынын диаметри болжол менен 60 микрон). PM2.5 – 2,5 микрондон кичине бөлүкчөлөр. PM2.5 жана PM10 ар кандай материалдык курамга ээ жана ар кайсы жерлерден келиши мүмкүн. Бөлүкчө канчалык кичинекей болсо, ал чөккөнгө чейин абада ошончолук көпкө чейин илинип турат. PM2.5 абада бир нече сааттан бир нече жумага чейин туруп, кичинекей жана жеңил болгондуктан абдан алыс аралыктарга тарай алат.

PM2.5 аба менен кан агымынын ортосунда газ алмашуу болгондо өпкөнүн эң терең (альвеолярдык) бөлүктөрүнө кириши мүмкүн. Булар эң кооптуу бөлүкчөлөр, анткени өпкөнүн альвеолярдык бөлүгү аларды жок кылуунун натыйжалуу каражатына ээ эмес жана эгерде бөлүкчөлөр сууда эрисе, алар бир нече мүнөттүн ичинде кан агымына өтүп кетиши мүмкүн. Эгерде алар сууда эрибесе, алар өпкөнүн альвеолярдык бөлүгүндө көпкө чейин калат. Майда бөлүкчөлөр өпкөгө терең кирип, камалып калганда, бул өпкө оорусуна, эмфиземага жана/же кээ бир учурларда өпкө рагына алып келиши мүмкүн.

Бөлүкчөлөрдүн таасири менен байланышкан негизги кесепеттерге төмөнкүлөр кириши мүмкүн: эрте өлүм, дем алуу жана жүрөк-кан тамыр ооруларынын күчөшү (ооруканага жаткыруулардын жана тез жардам бөлүмүнө кайрылуулардын көбөйүшү, мектептеги сабактан калуулар, жумуш күндөрүнүн жоголушу жана активдүүлүктүн чектелиши менен көрсөтүлөт), астманын күчөшү, курч респиратордук симптомдор, өнөкөт бронхит, өпкө функциясынын төмөндөшү жана миокард инфарктынын күчөшү.

Үйлөрүбүздө жана кеңселерибизде бөлүкчөлөрдүн көптөгөн түрлөрү бар. Сырттан келгендерге өнөр жай булактары, курулуш аянтчалары, күйүү булактары, чаңчалар жана башка көптөгөн нерселер кирет. Бөлүкчөлөр ошондой эле тамак жасоодон, килемдин үстүндө басуудан, үй жаныбарларыңыздан, диван же керебеттерден, кондиционерлерден ж.б. сыяктуу кадимки имараттын ичиндеги ар кандай иш-аракеттерден пайда болот. Ар кандай кыймыл же титирөө абадагы бөлүкчөлөрдү пайда кылышы мүмкүн!